Kể từ ngày 15/8, quy định về quản lý biển số định danh xe máy và ô tô chính thức được áp dụng theo Thông tư 24/2023 của Bộ Công an. Sự thay đổi này đánh dấu bước ngoặt quan trọng trong việc quản lý phương tiện giao thông tại Việt Nam, mang lại nhiều thay đổi về quyền lợi và trách nhiệm cho chủ sở hữu phương tiện. Việc nắm rõ các quy định mới là điều cần thiết cho mọi người đang lưu thông trên đường.
Biển Số Định Danh Là Gì và Khác Biệt Với Mã Số Định Danh Cá Nhân
Khái niệm biển số định danh xe máy đang được nhiều người quan tâm và có phần nhầm lẫn. Theo giải thích từ Cục Cảnh sát giao thông, đây là phương thức quản lý biển số xe dựa trên mã định danh cá nhân của chủ phương tiện, chứ không phải là việc sử dụng trực tiếp mã định danh cá nhân làm biển số xe. Về cơ bản, quy trình cấp phát biển số vẫn được duy trì như trước, nhưng có sự liên kết chặt chẽ hơn với danh tính của người đứng tên xe.
Đối với những người đang sử dụng các phương tiện đã đăng ký biển số 5 chữ số, các biển số này sẽ mặc định được chuyển đổi thành biển số định danh. Trong khi đó, những phương tiện mang biển số 3 hoặc 4 chữ số vẫn có thể tiếp tục sử dụng bình thường. Tuy nhiên, nếu có nhu cầu, chủ xe hoàn toàn có thể làm thủ tục chuyển đổi sang định dạng 5 chữ số để được quản lý theo mã số định danh cá nhân mới này.
Quyền Sở Hữu Biển Số Định Danh Theo Quy Định Mới
Một điểm thay đổi lớn nhất chính là việc biển số sẽ gắn liền với chủ sở hữu thay vì phương tiện. Ví dụ, nếu anh A sở hữu một chiếc xe máy mang biển số XXXXX và đăng ký nó theo mã định danh cá nhân, khi anh A bán chiếc xe đó, anh A sẽ chỉ chuyển nhượng phương tiện, còn biển số sẽ được thu hồi về cơ quan quản lý.
Khi anh A mua một phương tiện khác, cơ quan chức năng sẽ cấp lại chính biển số XXXXX đó cho chiếc xe mới của anh A. Điều này giúp việc quản lý phương tiện trở nên minh bạch hơn. Tuy nhiên, hiện tại vẫn chưa có quy định rõ ràng về việc có phải nộp lại các loại thuế, phí đăng ký xe khi sử dụng lại biển số định danh cho phương tiện mới hay không.
Về giới hạn số lượng, cơ quan chức năng không đặt ra bất kỳ giới hạn nào đối với số lượng biển số định danh mà một cá nhân có thể sở hữu. Điều này cho phép một người có thể đăng ký nhiều phương tiện khác nhau, và mỗi phương tiện sẽ đi kèm với một biển số định danh riêng biệt của chủ sở hữu.
Thay Đổi Về Địa Điểm Đăng Ký Phương Tiện Giao Thông
Theo Thông tư 24, cơ quan công an cấp quận, huyện có thẩm quyền đăng ký ô tô, xe máy cho tổ chức và cá nhân có trụ sở hoặc nơi cư trú tại địa phương đó. Điều đáng chú ý là công an cấp xã, phường cũng được giao nhiệm vụ cấp biển số xe máy cho những đối tượng có đăng ký thường trú hoặc tạm trú tại địa bàn mình quản lý.
Đây là một điểm mới rất thuận tiện, bởi lẽ trước đây, người dân thường chỉ được phép đăng ký phương tiện tại nơi có hộ khẩu thường trú. Sự thay đổi này giúp người dân đang tạm trú hoặc cư trú dài hạn tại một tỉnh, thành phố khác có thể thuận tiện hơn trong việc làm thủ tục đăng ký biển số xe máy mà không cần quay về địa phương đăng ký hộ khẩu ban đầu. Thời gian giải quyết hồ sơ cũng được rút ngắn đáng kể, với giấy chứng nhận đăng ký xe được cấp không quá hai ngày làm việc cho các trường hợp thông thường.
Quy Định Về Việc Không Được Bán Xe Kèm Theo Biển Số
Quy định hiện hành yêu cầu khi bán xe, chủ sở hữu phải giữ lại giấy đăng ký xe và biển số định danh, không được chuyển giao chúng cho chủ sở hữu mới của phương tiện. Chủ xe cũ có trách nhiệm nộp lại biển số cho cơ quan công an để làm thủ tục thu hồi. Biển số này sau đó sẽ được giữ lại và cấp lại khi chủ xe mua phương tiện khác thuộc quyền sở hữu của mình.
Sự thay đổi này hoàn toàn khác biệt so với quy định cũ, nơi mà người dân thường bán xe kèm theo biển số. Nếu không thực hiện thủ tục thu hồi trong vòng 30 ngày kể từ ngày làm giấy bán xe, chủ xe cũ sẽ đối mặt với các hình thức xử phạt hành chính và phải chịu trách nhiệm pháp lý liên quan đến các vi phạm giao thông phát sinh từ phương tiện đó. Ngoại lệ duy nhất cho phép bán xe kèm biển số là đối với các xe đã đăng ký biển số trúng đấu giá.
Trường Hợp Biển Số Định Danh Bị Thu Hồi
Biển số định danh xe máy sẽ bị cơ quan chức năng thu hồi trong các trường hợp phương tiện hết niên hạn sử dụng, bị hư hỏng nặng không thể sửa chữa, hoặc khi có sự chuyển quyền sở hữu xe. Sau khi bị thu hồi, biển số này sẽ được giữ lại trong kho lưu trữ của cơ quan công an.
Chủ phương tiện có khoảng thời gian 5 năm để thực hiện thủ tục đăng ký lại biển số đó cho một phương tiện mới thuộc quyền sở hữu của mình. Nếu quá thời hạn 5 năm mà chủ xe không có nhu cầu sử dụng lại, biển số sẽ được đưa vào kho chung để cấp phát cho tổ chức hoặc cá nhân khác theo quy định. Đáng chú ý, nếu chủ xe chuyển nơi cư trú từ tỉnh này sang tỉnh khác, họ vẫn được phép giữ lại biển số định danh mà không cần phải làm thủ tục đổi lại.
Phân Biệt Biển Số Định Danh và Biển Số Trúng Đấu Giá
Cả biển số định danh xe máy và biển số trúng đấu giá đều có điểm chung là “đi theo chủ xe”. Tuy nhiên, có sự khác biệt rõ rệt trong quy trình chuyển nhượng. Với biển số định danh thông thường, chủ xe phải thu hồi biển số sau khi bán xe, và biển số này được dùng cho xe mới của chính chủ cũ.
Ngược lại, biển số trúng đấu giá được phép bán kèm theo phương tiện. Người nhận chuyển quyền sở hữu xe kèm theo biển số đấu giá đó sẽ được sử dụng biển số đó. Tuy nhiên, người nhận này sẽ không được quyền chuyển nhượng tiếp phương tiện kèm theo biển số trúng đấu giá đó cho người khác. Điều này nhằm đảm bảo tính duy nhất và giá trị của các biển số đã qua đấu giá.
Kích Thước và Chất Liệu Của Biển Số Mới
Đối với ô tô, quy định mới cho phép cấp hai loại biển số với kích thước khác nhau: một loại kích thước ngắn (cao 165 mm, dài 330 mm) và một loại kích thước dài (cao 110 mm, dài 520 mm), giúp phù hợp hơn với vị trí lắp đặt trên các dòng xe khác nhau. Cấu trúc biển số ô tô mới bao gồm hai số đầu là ký hiệu địa phương, tiếp theo là ký hiệu seri chữ cái, và cuối cùng là nhóm 5 chữ số tự nhiên.
Xe máy sẽ được cấp biển số có kích thước tiêu chuẩn là cao 140 mm và dài 190 mm, gắn ở phía sau xe. Tất cả các loại biển số mới, bao gồm cả biển số định danh xe máy, đều được sản xuất bằng kim loại, có màng phản quang và tích hợp các ký hiệu bảo mật theo tiêu chuẩn kỹ thuật của biển số xe cơ giới, tăng cường khả năng chống làm giả và quản lý.
Lợi Ích Của Việc Quản Lý Phương Tiện Theo Định Danh
Việc áp dụng quản lý biển số định danh xe máy và ô tô được kỳ vọng sẽ giúp công tác quản lý hành chính của nhà nước trở nên hiệu quả hơn rất nhiều. Tương tự như sim điện thoại, biển số xe giờ đây có thể dễ dàng luân chuyển giữa các phương tiện của cùng một chủ sở hữu. Điều này loại bỏ tình trạng khó khăn trong việc xác minh chủ phương tiện vi phạm giao thông, đặc biệt khi xe đã được bán kèm biển số như trước đây.
Khi biển số gắn liền với danh tính cá nhân, ý thức chấp hành pháp luật giao thông của chủ phương tiện cũng được nâng cao rõ rệt. Hơn nữa, trong trường hợp xảy ra tai nạn, việc truy cứu trách nhiệm giữa chủ phương tiện và người điều khiển phương tiện cũng sẽ trở nên đơn giản và rõ ràng hơn rất nhiều nhờ hệ thống định danh này. Hy vọng với những thay đổi tích cực này, việc quản lý giao thông tại “Xe Thanh Bình Xanh” và trên cả nước sẽ ngày càng đi vào nề nếp.
Các Câu Hỏi Thường Gặp Về Biển Số Định Danh Xe Máy
Biển số định danh xe máy có cần phải đổi sang 5 số không?
Nếu xe máy của bạn đang mang biển 5 số thì mặc định được coi là biển số định danh. Nếu xe mang biển 3 hoặc 4 số, bạn có thể tiếp tục sử dụng hoặc tự nguyện đổi sang biển 5 số theo mã định danh cá nhân nếu muốn.
Tôi có phải nộp lại biển số định danh khi bán xe không?
Đúng vậy, theo quy định mới, khi bán xe, chủ xe cũ phải giữ lại đăng ký và biển số định danh, nộp lại cho công an để thu hồi và chỉ được cấp lại khi đăng ký cho phương tiện mới thuộc sở hữu của mình.
Khoảng thời gian được giữ lại biển số định danh sau khi bán xe là bao lâu?
Cơ quan công an sẽ giữ lại biển số định danh trong kho tối đa 5 năm. Nếu quá thời hạn này mà chủ xe không đăng ký lại cho phương tiện khác, biển số đó sẽ bị thu hồi vĩnh viễn để cấp phát cho người khác.
Tôi có được giữ lại biển số định danh khi chuyển từ tỉnh này sang tỉnh khác không?
Có. Nếu bạn chuyển nơi cư trú hoặc trụ sở từ tỉnh, thành phố này sang tỉnh, thành phố khác, bạn vẫn được phép giữ lại biển số định danh hiện tại mà không cần phải làm thủ tục đổi lại biển số.
Việc áp dụng biển số định danh có áp dụng cho xe máy nước ngoài không?
Biển số dành cho tổ chức, cá nhân nước ngoài sẽ có ký hiệu riêng biệt (chữ “NG”) với nền trắng, chữ và số màu đen, không áp dụng chung với quy định quản lý biển số định danh cho công dân Việt Nam.
Lợi ích lớn nhất của biển số định danh là gì?
Lợi ích lớn nhất là tăng cường trách nhiệm của chủ phương tiện. Biển số gắn với danh tính cá nhân giúp cơ quan chức năng dễ dàng xác minh và xử lý các vi phạm giao thông, giảm thiểu tình trạng thất thoát thông tin sau khi bán xe.